کتاب العيدين 544

پوښتنه: د اختر عيد دواړو لمونځونو (عيدالفطر او عيدالاضحی) لپاره، ايا دا ضروري ده چې ښځې عيدګاه ته ولاړې شي؟ ځواب: هو، د عيد دواړو لمونځونو په اړه ښځو ته د ګډون سپارښتنه شوې ده. حتی هغه ښځې چې د مياشتنۍ ناروغۍ (حيض) په حالت کې وي، هغوی ته هم امر شوی چې عيدګاه ته ولاړې شي، که څه هم دوی لمونځ نه شي ادا کولی، خو د مسلمانانو په دعاوو او اجتماع کې ګډون کوي. ام عطیه رضی الله عنها روايت کوي: "موږ ته حکم شوی و چې د عيد په ورځو کې حائضه ښځې او د پردې لرونکې پېغلې هم له خپلو کورونو راوباسو، څو د مسلمانانو په اجتماع او دعا کې ګډون وکړي، او حائضه ښځې دې د لمانځه له ځایه ځان جلا وساتي." يوې ښځې وويل: "اې د الله رسوله ﷺ! که زموږ څخه څوک لوي چادر (شال) ونه لري نو؟" رسول الله ﷺ وفرمايل: "هغې ته دې د خپلې خور چادر ور واغوستل شي." (بخاري او مسلم، مشکوٰة حديث: 1431) له دې صحيح حديث څخه څرګنديږي چې ښځو ته پکار دي د عيد دواړو لمونځونو لپاره عيدګاه ته ولاړې شي، او که يوه ښځه د حيض په حالت کې وي، بيا هم دې ولاړه شي څو د مسلمانانو په دعا او اجتماع کې ګډون وکړي. امام ابن قدامه مقدسي رحمه الله د خپلې کتاب "المغني" کې دا حديث ذکر کړی، او وروسته يې د هغو کسانو اقوال راوړل چې د ښځو د وتلو مخالف دي، بيا يې په ډېر جامع او ښايسته تبصره کړې ده: "د رسول الله ﷺ سنت تر هر چا زيات د پيروي وړ دی." (المغني، 4/265) په همدې دليل د رسول الله ﷺ په زمانه کې ښځې د عيدګاه په لمانځونو کې ګډون کاوه. جابر رضي الله عنه روايت کوي: رسول الله ﷺ د عيدالفطر په ورځ ودرېد، لومړی يې لمونځ ادا کړ، بيا يې خطبه واوروله، کله چې خطبه ختمه شوه، نو د ښځو خواته تشريف يوړ، هغوی ته يې نصيحت وکړ، او بلال رضي الله عنه ته يې تکيه کړې وه. (صحيح بخاري، کتاب العيدين) نتيجه: د ډېرو صحيح احاديثو له مخې، ښځو ته مستحب (سپارښتنه شوې) ده چې د عيد دواړو لمونځونو لپاره عيدګاه ته ولاړې شي، که څه هم د حيض په حالت کې لمونځ نه کوي، خو د دعا او اجتماع په ثواب کې ګډون لري.