کتاب العيدين 546

پوښتنه: د اختر عيد په ورځ روژه نيول څنګه دي؟ ځينې خلک دا ګڼي چې د قربانۍ تر وخته پورې روژه نيول لازمي دي، دا خبره سمه ده که نه؟ ځواب: په شريعت کې د عيد په ورځ روژه نيول ممنوع (حرام) دي. ابو عبيد مولی ابن ازهر رضي الله عنه روايت کوي: زه د عيد په ورځ د عمر بن خطاب رضي الله عنه سره وم، هغه وفرمايل: "رسول الله ﷺ موږ ته د دوو ورځو د روژې نيولو نه منع کړې يو هغه ورځ چې تاسو د روژې پرېښودو (يعنې عيدالفطر) خوشحالي کوئ، او دويمه هغه ورځ چې تاسو د خپلې قربانۍ له غوښې خورئ." (بخاري او مسلم) حافظ ابن حجر رحمه الله وايي: "دا حديث په څرګنده د دواړو عيدونو په ورځو د روژې د حراموالي ثبوت ورکوي، که هغه روژه د نذر وي، د کفارې وي، نفلي وي، يا د حج تمتع پورې تړلې وي — ټول د دې حکم لاندې راځي، او د دې په حرمت باندې د امت اجماع ده." (فتح الباري، 4/239) عايشه رضي الله عنها روايت کوي: "رسول الله ﷺ موږ ته د دوو روژو له نيولو منع کړې ده — د عيدالفطر ورځ او د عيدالاضحی ورځ." (صحيح مسلم) امام نووي رحمه الله فرمايي: "په دې دواړو ورځو کې د هر ډول روژې نيول حرام دي، که څوک د نذر د پوره کولو نيت ولري، يا نفلي روژه وي، يا د کفارې، يا د بل مقصد لپاره." علامه شوکاني رحمه الله د دې ممانعت حکمت داسې بيانوي: "په دې دواړو ورځو کې د روژې نه نيولو علت دا دی چې دا د الله تعالی له لوري د بندګانو لپاره د ضيافت (ميلمه پالنې او خوښۍ) ورځې دي، او د دې ضيافت نه انکار کول د الهي نعمتونو نه اعراض ګڼل کېږي." (نيل الاوطار، 4/351–352)