لمونځ 489

د قضا شوو لمونځونو د ادا کولو طريقه سوال: د تېر وخت قضا شوې لمونځ څنګه ادا کېږي؟ او که يو کس په سفر کې وي او لمونځ ترې قضا شي، نو آيا هغه به بشپړ لمونځ کوي که نيم؟ (آصف محمود سليم، ) ځواب: فوت شوې لمونځونه بايد په ترتيب سره ادا شي. د نبي ﷺ څخه د غزوې احزاب په ورځ يو څو لمونځونه قضا شول، نو هغه ﷺ په ترتيب سره ادا کړل. په صحيح بخاري او مسلم کې د جابر رضي الله عنه روايت دی چې د خندق په ورځ راغی او د قريشو کافران يې ملامت کړل او وې ويل: اې د الله رسوله! ما نن يوازې د لمر لوېدو پر وخت لمونځ وکړی شو. رسول الله ﷺ وفرمايل: "د الله په قسم، ما لا تر اوسه لمونځ نه دی کړی." بيا موږ له رسول الله ﷺ سره د بطحان دره ته کښته شو، هلته مو اودس وکړ، بيا نبي ﷺ د لمر لوېدو وروسته د مازيګر لمونځ وکړ، وروسته يې د مغرب لمونځ وکړ. نبي ﷺ ته د دې لمونځ د قضا کېدو ډېر تکليف شو، آن تر دې چې يې د مشرکانو لپاره بددعا وکړه. په صحيح بخاري کې د علي رضي الله عنه روايت دی چې نبي ﷺ وويل: "الله دې د مشرکانو کورونه او قبرونه د اور څخه ډک کړي، ځکه دوی موږ د منځني لمونځ (عصر) څخه دومره مصروف وساتلو تر څو چې لمر ولوېد." په مسند احمد او مسند شافعي کې راغلي دي چې مشرکانو د نبي ﷺ ماسپښین، مازيګر، ماشام او ماخوستن لمونځونو څخه منع کړ، نو نبي ﷺ وروسته ټول يوځای وکړل. امام نووي رحمه الله وايي: د دې روايتونو تر منځ تطبیق دا دی چې د خندق جګړه څو ورځې وه، نو کېدای شي په يو وخت يو صورت او په بل وخت بل صورت شوی وي. (الرحیق المختوم، عربي ص 305) پایله: فوت شوې لمونځونه بايد په ترتيب سره ادا شي. او مسافر ته الله تعالی دوه رخصتونه ورکړي دي: 1. د لمونځ قصر کول (نيم کول) 2. د لمونځونو يوځای کول (ظهر او عصر، مغرب او عشاء) که څوک په سفر کې دا رخصت ونه کاروي او کور ته راشي، نو د اقامت په حالت کې به بشپړ لمونځ کوي.