لمونځ 507

- پوښتنه: آیا یو سړی کولای شي ښځو ته د جماعت لمونځ ورکړي؟ که هو، نو صفونه به څنګه تنظیمېږي؟ آیا امام سړی وي او وروسته له هغه ښځې صف جوړ کړي، که لازمي ده چې د امام شاته لومړی نارینه صف جوړ کړي او بیا ښځې صف جوړ کړي؟ (پوښتنه: اشفاق بن یوسف – ۳۶ ج ب، ) --- ځواب: هو، یو سړی کولی شي ښځو ته د جماعت امامت وکړي، دا جواز د سنتو نه ثابت دی. د صف ترتیب داسې وي: ښځې به د امام نارینه شاته صف جوړوي، خو د نارینوو په صف کې به شاملې نه وي. یعني ښځې به د نارینه امام شاته جلا صف جوړوي، نه دا چې د سړي تر څنګ یا صف کې ورسره ودرېږي. دلایل د سنتو نه: حضرت عبدالله بن عباس رضی الله عنهما روایت کوي: "ما د نبي کریم صلی الله علیه وسلم ترڅنګ لمونځ وکړ، او حضرت عائشې رضی الله عنها زموږ تر شا لمونځ وکړ." (مسند احمد، سنن نسائي) حضرت انس رضی الله عنه روایت کوي: "نبي کریم صلی الله علیه وسلم ما او زما مور یا خاله ته لمونځ ورکړ، زه یې د خپل ښي لوري خوا ودرولم، او ښځه یې زموږ تر شا ودروله." (مسند احمد، صحیح مسلم، ابوداؤد) قاضي شوکاني رحمه الله د دې احادیثو تشریح کې وايي: "دا دواړه حدیثونه دا ثابتوي چې کله امام، یو نارینه، او یوه ښځه وي، نارینه به د امام ښي خوا ته ودرېږي، او ښځه به تر شا، جلا ولاړه وي. ښځه به د نارینه صف کې نه وي، ځکه دا د فتنې د خطر له امله منع ده." (نیل الأوطار 3/204) یوازې د سړي امام او مقتدي ښځې وي؟ په دې کې هم جواز شته، یعنې که یوازې امام یو نارینه وي، او مقتدیان ټولې ښځې وي، نو هم د دوی لمونځ صحیح دی. نواب صدیق حسن خان رحمه الله فرمایي: "د ښځو لپاره د نارینه امام شاته د لمونځ کولو جواز باندې هېڅ اختلاف نشته، که نور نارینه هم ورسره وي. اختلاف یوازې په دې دی چې که یوازې یو نارینه وي او شاته ښځې وي، ایا دا هم صحیح ده؟ نو چې څوک دا ردوي، دلیل راوړل یې پر هغه لازم دی." (الروضۃ الندیه 1/119) نور دلایل: حضرت جابر رضی الله عنه په خپل کور کې ښځو ته د امامت لمونځ ورکړ، او رسول الله صلی الله علیه وسلم پرې څه ونه وییل – دا د دې عمل د جواز ثبوت دی. (مسند ابی یعلی 2/197، حدیث 1795) علامه هیثمي رحمه الله وایي: د دې حدیث سند حسن دی. (مجمع الزوائد 2/77) همداراز، په صحیح بخاري کې ذکر شوی چې ذَکوان، د حضرت عائشې رضی الله عنها غلام، به ورته جماعت لمونځ ورکاوه. دا هم د جواز یو پیاوړی دلیل دی. نور تفصیل: وګورئ بدایۃ المجتهد 1/107