عقايد 362

(د امام ابوحنيفه رحمه الله له طرفه) نفس پرستي، بې‌ ځایه شخړو او د دین په اړه بدعت ویلو نهی کولو لړۍ (۲) امام ابو حنيفه رحمه الله فرمايلي دي: «ما به د "علم کلام" (عقلي بحثونو) کې نظر اچاوه، تر دې چې داسې مقام ته ورسيدم چې خلکو به راته د ګوتو په اشاره اشارې کول، او موږ به د حماد بن أبي سليمان د حلقې (درس) تر څنګ ناست وو. يوه ورځ يوه ښځه راته راغله او ویې ويل: يو سړی يوه مېرمن لري چې وینه یې بنده ده (یعنې اَمه ده)، دا غواړي چې د سنتو مطابق طلاق ورکړي، څو طلاقونه دې ورکړي؟ ما ونه شوای ويلای چې څه ورته ووايم، نو ما هغې ته وويل: د حماد نه وپوښته، بيا راشه او ما ته يې ووایه. هغې د حماد نه وپوښتل، نو حماد وويل: طلاق دې ورته ورکړي، داسې حال کې چې له حیض او له جماع نه پاکه وي، بيا دې پرېږدي تر څو دوه حیضونه وويني، کله چې غسل وکړي، نو د بل خاوند لپاره حلاله ده. نو ښځه راغله او دا خبره يې راته وکړه، ما وويل: ما ته د کلام علم ته نور هېڅ حاجت نشته! خپل چمپلونه مې واخيستل او د حماد حلقې ته کښېناستم.» تاریخ بغداد 13/333 --- (۳) او امام ابو حنيفه وويل: «الله دې لعنت واچوي پر عمرو بن عبيد، هغه خلکو ته د داسې خبرو دروازه خلاصه کړه چې په کلام کې يې هېڅ ګټه نه وه.» ذم الكلام للهروي، ص 28-31 یادونه: د امام ابو حنيفه له خوا د عمرو بن عبيد لعنت دا د هغه د خطرناکې بدعتي عقيدې د سختوالي د څرګندولو لپاره دی، او دا دا نه معنا لري چې د کوم مشخص مسلمان لعنت جائز دی، ځکه دا اصولاً جایز نه دی. (۴) او يو سړي له هغه وپوښتل: «ستا نظر څه دی د هغو خبرو په اړه چې خلکو نوي اختراع کړي دي، لکه د اَعراضو او اجسامو په اړه فلسفي بحثونه؟» نو امام وويل: «دا د فلاسفو مقالات دي، ته بايد د اثر (حديث) او د سلفو طريقه خپله کړې، او له هر ډول نوي اختراع شوي شي نه ځان وساته، ځکه دا بدعت دی.» ذم الكلام للهروي 194/ب