عقايد 444

د ذکر لپاره د کلمې طيبه حکم پوښتنه ایا د "لا إله إلا الله محمد رسول الله" ویلو وظیفه یا ذکر کول له شریعت سره سم جائز دي او که ناجائز؟ د قرآن او سنت له مخې وضاحت وکړئ. ځواب د کلمې طيبه ویلو دوه ځایونه دي: 1. د اقرار او شهادت په توګه: په دې صورت کې دواړه برخې یو ځای ویل ضروري او لازمي دي، ځکه چې د دغو برخو له شهادت پرته انسان مسلمان کېدای نشي. رسول الله صلی الله علیه وسلم د جبرائیل په مشهوره حدیث کې فرمایي: > (الإسلام أن تشهد أن لا إله إلا اللّٰه وأن محمدا عبده ورسوله) "اسلام دا دی چې ته شاهدي ورکړې چې د الله پرته بل هیڅ معبود نشته، او محمد صلی الله علیه وسلم د هغه بنده او رسول دی." (متفق علیه) نو د شهادت په وخت کې دواړه برخې ویل واجب دي. 2. د ذکر او عبادت په توګه: په دې ځای کې یوازې "لا إله إلا الله" ثابت دی. د احادیثو په کتابونو کې هم د ذکر په وخت کې یوازې دا جمله راغلې ده. لکه د ابو سعید خدري رضی الله عنه روایت چې رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمایي: موسی علیه السلام وویل: "ای زما ربه! ماته داسې یو څه را وښیه چې ستا په وسیله در یاد کړم او در وغږېږم." الله تعالی ورته وفرمایل: "ته لا إله إلا الله وایه." موسی علیه السلام وویل: "ای زما ربه! دا کلمه ستا ټول بندګان وايي." الله تعالی وفرمایل: > "ای موسی! که اووه آسمانونه او اووه ځمکې او د هغوی ټول اوسېدونکي د میزان په یوه پلړه کې کېښودل شي، او (لا إله إلا الله) په بله پلړه کې وي، نو بې‌شکه (لا إله إلا الله) به پرې دروند شي." (رواه النسائي، ابن حبان فی صحیحه، الحاکم، الترغیب والترهیب 458/12، صحیح الترمذي و حسنه) له دې حدیثه ښکاري چې "لا إله إلا الله" د ذکر او دعا کلمه ده. د حدیث په الفاظو کې هم د "أذكرك به وأدعوك به" اشاره شوې ده. همدارنګه په بل حدیث کې جابر رضی الله عنه روایت کوي چې رسول الله صلی الله علیه وسلم وفرمایل: > "افضل الذكر لا إله إلا الله، وافضل الدعاء الحمد لله" "تر ټولو غوره ذکر (لا إله إلا الله) دی، او تر ټولو غوره دعا (الحمد لله) ده." (رواه ابن ماجه، النسائي، ابن حبان فی صحیحه، الحاکم، الترغیب والترهیب 2/415) پایله په ګڼو احادیثو کې ذکر یوازې د "لا إله إلا الله" په بڼه راغلی دی، او پکې د "محمد رسول الله" برخه نشته. نو په ذکر او وظیفه کې باید یوازې هماغه الفاظ وکارول شي چې د رسول الله صلی الله علیه وسلم له سنتو څخه ثابت دي. خو د اقرار او شهادت پر وخت "محمد رسول الله" ویل واجب او ضروري دی، ځکه پرته له دې د ایمان قبلېدل ممکن نه دي.